
Milawu ya ntlangu: Chess.
Xana u nga tlanga njhani?
Leswaku u fambisa xiphemu, u nga swi endla hi tindlela timbirhi to hambana-hambana:
- Click eka xiphemu ku famba. Kutani u tsindziyela eka xikwere lexi u nga ta rhurhela kona.
- Cinca xiphemu lexi leswaku xi famba, u nga xi ntshunxi, ivi u xi koka eka xikwere lexi kongomisiweke.
Milawu ya ntlangu
Manghenelo
Eka xiyimo xo sungula, mutlangi un’wana ni un’wana u ni swiphemu swo hlayanyana leswi vekiweke ehenhla ka bodo, leswi vumbaka vuthu. Xiphemu xin’wana ni xin’wana xi ni xivumbeko xo karhi xa ku famba-famba.
Mavuthu lawa mambirhi ma ta lwa, rin’we ri ta famba hi nkarhi wun’we. Mutlangi un’wana na un’wana u ta tlanga move wun’we, naswona a tshika nala a tlanga move wa yena.
Va ta khoma swiphemu swa nala, naswona va ya emahlweni va nghena ensin’wini ya nala, va tirhisa tindlela ta nyimpi ni tindlela ta nyimpi. Xikongomelo xa ntlangu lowu i ku khoma Hosi ya nala.
Hosi
Hosi yi nga ha fambisa xikwere xin’we eka tlhelo rin’wana ni rin’wana, ntsendze loko ku nga ri na xiphemu lexi sivelaka ndlela ya yona.
Hosi yi nga ha rhurhela eka xikwere:
- leyi tshamaka hi xin’wana xa swiphemu swa yena n’wini, .
- laha yi kamberiwaka hi xiphemu xa nala
- ekusuhi na Hosi ya nala
Hosi ya xisati
Hosi ya xisati yi nga ha fambisa nhlayo yihi na yihi ya swikwere yi kongoma kumbe hi diagonally eka tlhelo rihi na rihi. I xiphemu xa matimba swinene xa ntlangu lowu.
Xirhendzevutana
Rook yinga famba hi layini yo kongoma, nhlayo yihi na yihi ya swikwere hiku olova kumbe hiku yima.
Mubixopo
Bixopo a nga ha fambisa nhlayo yihi na yihi ya swikwere hi ndlela ya diagonally. Bixopo un’wana na un’wana a nga famba ntsena eka swikwere swa mihlovo leyi fanaka, tani hi leswi a sunguleke ntlangu.
Xigangu xa nyimpi
Knight hi yona ntsena xiphemu lexi nga tlulaka ehenhla ka xiphemu.
Xigwitsirisi xa pawn
Pawn yina maendlelo yohambana hambana yo famba, kuya hi ndzhawu ya yona, na xiyimo xa swiphemu swa mukaneti.
- Pawn, eka ku famba ka yona ko sungula, yi nga ha famba hi xikwere xin’we kumbe swimbirhi hi ku kongoma emahlweni.
- Endzhaku ka ku famba ka yona ko sungula pawn yi nga ha ya emahlweni ntsena xikwere xin’we hi nkarhi.
- Pawn yi khoma hiku famba hi diagonally square yin’we kuya emahlweni eka tlhelo rin’wana na rin’wana.
- Pawn a yi nge pfuki yi rhurhile kumbe ku khoma yi tlhelela endzhaku! Swi ya emahlweni ntsena.
Ku tlakusiwa ka pawn
Loko Pawn yifika emakumu ka bodo, yifanele ku cinciwa hi xiphemu xa matimba swinene. I vuyelo lebyikulu!
Ku koteka ka
« en passant »
Pawn capture yi humelela loko Pawn ya muxanisi yi ha ku suka eka ndzhawu ya yona yo sungula swikwere swimbirhi emahlweni naswona Pawn ya hina yi ri ekusuhi na yona. Muxaka lowu wa ku khomiwa wu koteka ntsena eka nkarhi lowu naswona a wu nge endliwi endzhaku.
Milawu leyi yi kona ku sivela pawn ku fika eka tlhelo lerin’wana, handle ko langutana na ti pawn ta nala. Ku hava ku baleka ka magwala!
Muako lowukulu
Castling eka matlhelo hamambirhi: Hosi yi fambisa swikwere swimbirhi eka tlhelo ra Rook, Rook yi tlula ehenhla ka Hosi yi fika yi tshama eka square leyi nga ekusuhi na yona.
A wu nge swi koti ku castle:
- loko Hosi yi ri eku lawuriweni
- loko ku ri na xiphemu exikarhi ka Rook na Hosi
- loko Hosi yi ri eka check endzhaku ka ku castling
- loko xikwere lexi Hosi yi hundzaka eka xona xi hlaseriwa
- loko Hosi kumbe Rook se yi rhurhiseriwe eka ntlangu
King u hlasele
Loko hosi yi hlaseriwa hi nala, yi fanele ku tisirhelela. Hosi a yi nge pfuki yi khomiwile.
Hosi yi fanele ku huma eka nhlaselo hi ku hatlisa:
- hi ku rhurhela Hosi
- hi ku khoma xiphemu xa nala lexi endlaka nhlaselo
- kumbe hi ku sivela nhlaselo hi xin’wana xa swiphemu swa vuthu ra yena. Leswi a swi koteki loko nhlaselo lowu wu nyikiwile hi nala Knight.
Checkmate ya xirhendzevutani
Loko Hosi yi nga swi koti ku baleka eka cheke, xiyimo i checkmate naswona ntlangu wu herile. Mutlangi loyi a endleke checkmate u hlula ntlangu.
Ku ringana
Ntlangu wa chess wu nga tlhela wu hela hi ku tlanga hi ku ringana. Loko ku nga ri na tlhelo rin’we leri hlulaka, ntlangu lowu wu va wa ku ringana. Swivumbeko swo hambana swa ntlangu lowu hoxiweke hi leswi landzelaka:
- Stalemate: Loko mutlangi, loyi a faneleke ku endla ku rhurha, a nga ri na ku rhurha loku nga kotekaka, naswona Hosi ya yena yi nga ri kona.
- Ku phindha-phindha kanharhu ka xiyimo lexi fanaka.
- Ku ringana ka thiyori: Loko kungari na swiphemu leswi ringaneleke eka bodo ku checkmate.
- Ku ringana loku pfumelelaniweke hi vatlangi.

Dyondza ku tlanga chess, eka lava sungulaka
Loko u nga swi tivi ku tlanga nikatsongo, u nga tirhisa xitirhisiwa xa hina ku dyondza ku tlanga chess ku sukela eku sunguleni.
- Yana eka ndhawu yo amukela vaendzi ya chess, kutani u sungula ntlangu versus khompyuta. Hlawula xiyimo xa ku tika "Random".
- Loko u lava ku tlanga ku rhurha, pfula tluka leri ra mpfuno. U ta fanela ku yi languta nkarhi na nkarhi.
- Tlanga hi khompyuta kukondza u dyondza ku famba-famba hinkwako ka swiphemu. Loko u tlanga ti random moves, u nga khomiwi hi tingana hikuva khompyuta yi ta tlhela yi tlanga ti random moves hi level setting leyi!
- Loko u ta va u lunghekile, tlanga ni vakaneti va vanhu. Twisisa ndlela leyi va ku belaka ha yona, naswona tekelela maqhinga ya vona.
- Tirhisa bokisi ra mbulavurisano ivi u vulavula na vona. Va ni musa naswona va ta ku hlamusela leswi u lavaka ku swi tiva.